هر آنچه باید قبل از خرید چرم بدانید: شناخت انواع چرم طبیعی، تشخیص کیفیت و انتخاب بهترین محصول برای نیاز شما.
در دنیای محصولات چرمی، توانایی تشخیص چرم اصل و باکیفیت از انواع مصنوعی یا بیکیفیت، یک مهارت ارزشمند و ضروری است. این دانش نه تنها از سرمایه مالی شما محافظت میکند، بلکه تضمین میکند محصولی بادوام و زیبا تهیه میکنید که با گذشت زمان، به جای فرسودگی، زیبایی و اُخت بیشتری پیدا میکند. چرم اصل، یک ماده طبیعی است و مانند اثر انگشت، هیچ دو قطعهای از آن کاملاً شبیه هم نیستند. این ناهمسانیهای طبیعی، از جمله نشانههای اصالت آن محسوب میشوند. در مقابل، چرمهای مصنوعی یا تقلیدی اغلب ظاهری یکنواخت و بدون هیچ گونه عیب و نقص طبیعی دارند. برای تشخیص کیفیت، باید به مواردی مانند بافت، بو، لمس و وزن چرم توجه ویژهای داشت.
اولین و سریعترین راه برای تشخیص چرم اصل، درگیر کردن حواس لامسه و بینایی است. چرم طبیعی در مقابل لمس دست، نرم و منعطف است اما در عین حال احساسی محکم و مقاوم دارد. هنگامی که آن را فشار میدهید، باید چینهای کوچک و طبیعی روی سطح آن ایجاد شود و پس از رها کردن، به آرامی به حالت اول بازگردد. از سوی دیگر، چرم مصنوعی یا PVC اغلب حالتی پلاستیکی و سرد دارد و در هنگام فشار دادن، چینهای بزرگ و غیرطبیعی تشکیل میدهد. از نظر بصری، به دنبال منافذ و الیاف طبیعی روی سطح چرم باشید. این منافذ، که مانند روزنههای ریز پوست حیوان هستند، در چرم اصل کاملاً نامنظم و تصادفی分布 شدهاند. سطح چرمهای باکیفیت نیز اغلب دارای برخی ناهمواریهای جزئی، جای زخمهای کوچک یا تغییرات طبیعی در رنگ است که همگی گواهی بر طبیعی بودن آن هستند.
یکی از مطمئنترین روشهای تشخیص، استنشاق بوی چرم است. چرم اصل یک رایحهٔ غنی، خاکی و کاملاً منحصر به فرد دارد که اغلب به عنوان بویی شیرین و طبیعی توصیف میشود. این بو نتیجه فرآیند دباغی و ماهیت الیاف طبیعی است و حتی پس از سالها نیز تا حدی باقی میماند. در نقطه مقابل، چرمهای مصنوعی معمولاً بویی شیمیایی، تند و پلاستیکی از خود ساطع میکنند که میتواند ناخوشایند باشد. البته باید توجه داشت که برخی چرمهای اصل که با رنگها و فرآوردههای شیمیایی قوی پرداخت شدهاند ممکن است بوی طبیعی خود را تا حدی پنهان کنند، اما حتی در این موارد نیز معمولاً میتوان زیر آن بوی شیمیایی، عطر متمایز چرم را تشخیص داد. همیشه چند ثانیه به محصول فرصت دهید تا بوی واقعی خود را نشان دهد.
نحوه پرداخت لبهها و مقاطع برش خورده یک محصول چرمی، اطلاعات زیادی درباره کیفیت ساخت و مواد اولیه آن ارائه میدهد. در یک محصول باکیفیت که از چرم تماملا (Full-Grain) یا چرم رویی (Top-Grain) ساخته شده است، لبهها معمولاً به دقت سنبادهکاری و پرداخت شدهاند. اگر به لبه یک قطعه چرم اصل نگاه کنید، میتوانید ساختار الیافی و متخلخل آن را به وضوح ببینید؛ این الیاف شبیه به یک ماده فشرده و یکدست نیستند. در مقابل، لبههای چرم مصنوعی اغلب با یک لایه پلاستیکی یا پارچهای پوشانده شدهاند تا ماده اصلی را پنهان کنند. اگر بتوانید به قسمت برش خورده یا پشت چرم دسترسی داشته باشید، پشت چرم اصل باید دارای بافتی ناهموار و الیاف طبیعی باشد، در حالی که پشت چرم مصنوعی معمولاً یک لایه پارچه یا بافت مصنوعی چسبیده شده دارد.
برای جمعبندی، تشخیص چرم اصل نیازمند دقت و استفاده همزمان از چندین حس است. هیچگاه تنها به یک نشانه اکتفا نکنید. به خاطر داشته باشید که قیمت نیز میتواند یک نشانه باشد؛ محصولات ساخته شده از چرم طبیعی و باکیفیت به دلیل هزینههای بالای مواد اولیه و تولید، معمولاً قیمت بالاتری دارند. با تسلط بر این نکات، شما به راحتی قادر خواهید بود محصولاتی بادوام و اصیل را انتخاب کنید که برای سالهای متمادی برای شما کارایی خواهند داشت و با گذر زمان، زیبایی منحصر به فردی پیدا میکنند.
پیش از هر چیز، درک تفاوت بین انواع اصلی چرم حیاتی است. چرم طبیعی به صورت کلی به چند دسته تقسیم میشود: چرم تمامپوست (Full-Grain) که باکیفیتترین نوع است، زیرا لایههای سطحی آن دستکاری نشده و تمام بافت طبیعی و منافذ آن حفظ شده است. این چرم با گذشت زمان زیباتر میشود و بسیار بادوام است. چرم اصل (Top-Grain) کمی سنباده خورده تا سطح آن یکدستتر شود و سپس با یک پوشش محافظ پوشانده میشود. این نوع چرم نرمتر است و در برابر لک مقاومت بهتری دارد اما کهنگی آن به زیبایی چرم تمامپوست نیست. چرم رویهای (Corrected-Grain) یا اسپلیت (Split) کیفیت پایینتری دارند و اغلب با پوششهای ضخیم یا طرحهای مصنوعی پوشانده میشوند. برای تشخیص کیفیت، به بافت طبیعی، بوی مشخص و منحصربهفرد چرم دقت کنید. چرم باکیفیت باید محکم و انعطافپذیر باشد، نه سفت و شکننده. وزن آن نیز معمولاً مناسب و متعادل است.
کیفیت ساخت یک محصول چرمی به اندازهٔ خود چرم مهم است. دوختها یکی از مهمترین شاخصها هستند. به دنبال دوختهای منظم، ریز و محکم باشید. فاصلهی بین بخیهها باید یکسان باشد. دوختهای کج و نامرتب یا شل، نشانهی ساختار ضعیف هستند. لبههای محصول نیز بسیار مهم هستند. لبههای پرداختشده با رنگ یا پوشش مخصوص (Edge Paint/Painting) نشانهی توجه سازنده به جزئیات است و از جدا شدن لایهها جلوگیری میکند. به اتصالات، زیپها، دکمهها و سایر یراقآلات نیز دقت کنید. این قطعات باید از جنس مرغوب (مانند فلز ضدزنگ یا برنج) باشند و به خوبی و محکم به چرم متصل شده باشند. یک زیپ باکیفیت باید به نرمی و بدون گیر کردن باز و بسته شود. همچنین، بررسی پشت محصول را فراموش نکنید تا از تمیز و یکدست بودن قسمتهای داخلی و پشتی اطمینان حاصل کنید.
هیچ محصول چرمی "بهترین" مطلق نیست؛ بهترین محصول، محصولی است که بیشترین تناسب را با نیازها و سبک زندگی شما دارد. برای مثال، یک کفش چرمی برای پیادهروی طولانی باید با نوعی چرم نرم و انعطافپذیر ساخته شده باشد، در حالی که یک کیف اداری ممکن است به چرم سفتتر و ساختارمندتری نیاز داشته باشد تا شکل خود را حفظ کند. سایز و ابعاد را به دقت در نظر بگیرید. یک کیف دستی باید فضای کافی برای وسایل ضروری شما داشته باشد بدون آنکه بیش از حد بزرگ یا سنگین شود. در مورد پوشاک چرم مانند ژاکت، مناسب بودن اندازه و قالب آن بر تن شما بسیار مهم است. همچنین به سبک و طراحی محصول فکر کنید. آیا یک قطعه کلاسیک و timeless میخواهید که سالها قابل استفاده باشد، یا به دنبال یک مدل مدرن و trendy هستید؟ انتخاب رنگ نیز تأثیر بسزایی دارد. رنگهای خنثی مانند مشکی، قهوهای و بژ بسیار versatile هستند و با اکثر استایلها همخوانی دارند.
هنگام خرید حضوری، فرصت دارید محصول را از نزدیک بررسی کنید. کارهای زیر را حتماً انجام دهید:
یک محصول چرمی باکیفیت یک سرمایهگذاری بلندمدت است و نگهداری صحیح، عمر آن را به شدت افزایش میدهد. پیش از اولین استفاده، با استفاده از یک محافظ مخصوص چرم (مطابق با نوع چرم محصول) آن را ایمن کنید. این کار باعث مقاومت در برابر رطوبت و لک میشود. محصولات چرمی را باید به دور از نور مستقیم خورشید و منابع گرمایشی نگهداری کنید تا از خشک شدن و ترک خوردن آن جلوگیری شود. هنگامی که کثیف شد، با یک پارچهٔ نرم و مرطوب آن را تمیز کنید و از مواد شیمیایی خشن اجتناب نمایید. برای خشک کردن، آن را در هوای آزاد و به دور از حرارت قرار دهید. هرگز محصولات چرمی را درون کیسههای پلاستیکی نگهداری نکنید، زیرا مانع از تنفس چرم میشود. برای حفظ شکل محصولات مانند کفش یا کیف، هنگام نگهداری طولانیمدت از بندها یا کاغذ باطله برای پر کردن آنها استفاده کنید. با رعایت این نکات، از محصول چرمی خود برای سالهای طولانی لذت خواهید برد.
چرم، به عنوان مادهای طبیعی و بادوام، برای حفظ نرمی، درخشش و زیبایی اولیهاش نیازمند مراقبت اصولی است. اولین و مهمترین اصل در نگهداری از چرم، دور نگه داشتن آن از شرایط نامساعد محیطی است. مهمترین دشمنان چرم عبارتند از: نور مستقیم و طولانیمدت خورشید، حرارت و گرمای شدید، رطوبت بالا و محیطهای بسیار خشک. نور خورشید باعث رنگپریدگی و خشکی شدید چرم میشود. حرارت زیاد، مانند قرار دادن نزدیک شوفاژ یا در صندوق عقب ماشین در تابستان، چرم را شکننده و مستعد ترک خوردگی میکند. رطوبت بالا نیز میتواند منجر به رشد کپک و قارچ شود. بنابراین، بهترین مکان برای نگهداری издеعات چرمی، محیطی خنک، خشک و به دور از نور مستقیم خورشید است. همچنین، از آویزان کردن کیفها و کفشهای چرمی برای مدت طولانی خودداری کنید، زیرا این کار میتواند باعث تغییر شکل و کش آمدن بندها شود. بهتر است آنها را در حالت ایستاده و با استفاده از مواد نرم پرکننده (مانند کاغذ یا پارچه) در داخل کمد نگهداری کنید تا فرم خود را حفظ کنند.
تمیز کردن منظم، قدم بعدی در مراقبت از چرم است. قبل از هر کاری، باید نوع چرم خود را تشخیص دهید. چرمهای روکشدار یا چرم مصنوعی روش مراقبت متفاوتی نسبت به چرم طبیعی دارند. برای چرم طبیعی، ابتدا با استفاده از یک برس نرم یا پارچهای میکروفایبر، گرد و غبار سطحی را پاک کنید. برای لکههای ساده، استفاده از یک پارچه نمدار (نه خیس) کافی است. هرگز از مواد شوینده قوی، حلالها یا آب زیاد استفاده نکنید، زیرا این مواد به چرم نفوذ کرده و به آن آسیب جدی میزنند. پس از تمیز کردن، نوبت به تغذیه چرم میرسد. چرم با گذشت زمان روغن طبیعی خود را از دست میدهد و خشک میشود. برای جبران این امر، باید از محصولات مخصوص تغذیه چرم استفاده کنید. کرمها و واکسهای مخصوص چرم، هم آن را نرم میکنند و هم یک لایه محافظتی روی آن ایجاد مینمایند.
روش کار به این صورت است که مقدار کمی از محصول را روی یک پارچه نرم و تمیز ریخته و به صورت دوری و با فشار ملایم روی سطح چرم بمالید. اجازه دهید محصول به خوبی جذب چرم شود. این کار را هر ۶ تا ۱۲ ماه یکبار بسته به میزان استفاده انجام دهید. برای چرمهای رنگی، حتماً از محصولات بیرنگ یا مخصوص رنگ چرم استفاده کنید تا باعث تغییر رنگ نشود. همیشه قبل از استفاده از هر محصولی، آن را روی یک قسمت کوچک و نامحسوس از издеعه تست کنید.
علاوه بر مراقبتهای معمول، محافظت فعالانه از چرم در برابر خطرات خاص، طول عمر آن را به طور چشمگیری افزایش میدهد. یکی از این روشها، استفاده از اسپریهای ضدآب است. این اسپریها یک لایه نامرئی روی چرم ایجاد میکنند که مانع از نفوذ آب و ایجاد لکههای آبی میشود. توجه داشته باشید که این اسپریها ضد آب هستند، نه ضد رطوبت! بنابراین در باران شدید همچنان باید از издеعه چرمی خود محافظت کنید. محافظت در برابر خراش نیز بسیار مهم است. از تماس چرم با اشیای تیز و زبر خودداری کنید. در صورت ایجاد خراش سطحی، مالش دادن ملایم با نوک انگشت میتواند تا حدی آن را محو کند. برای خراشهای عمیقتر، بهتر است به متخصصین تعمیر چرم مراجعه نمایید.
در صورت خیس شدن ناگهانی چرم (مثلاً در باران)، هرگز آن را مستقیم در معرض حرارت بالا مانند سشوار یا شوفاژ قرار ندهید. این کار باعث خشک شدن سریع و ترک خوردن چرم میشود. بهترین روش این است که با یک دستمال نرم و جاذب رطوبت، آب سطحی را به آرامی بگیرید و سپس بگذارید در هوای آزاد و به دور از گرما به آرامی خشک شود. پس از خشک شدن کامل، حتماً چرم را با محصول مخصوص تغذیه کنید تا رطوبت از دست رفته جبران شود.
هر محصول چرمی با توجه به کاربردش، نیازمند نکات مراقبتی خاصی است:
با رعایت این اصول ساده اما حیاتی، میتوانید سالها از زیبایی و دوام محصولات چرمی خود لذت ببرید و آنها را همچون روز اول نگه دارید. مراقبت از چرم، در واقع سرمایهگذاری برای ماندگاری و ارزش آن است.
چرم، این مادهٔ طبیعی بادوام و لوکس، قرنهاست که در ساخت محصولات مختلف از پوشاک و کفش تا مبلمان و تزئینات کاربرد دارد. انتخاب چرم مناسب، نقشی کلیدی در رضایت از خرید نهایی و ماندگاری محصول ایفا میکند. شناخت انواع مختلف چرم، کیفیت ذاتی هر یک و تطبیق آن با کاربرد مورد نظر، اولین قدم در این مسیر است. این انتخاب به عواملی مانند بودجه، سلیقه شخصی، میزان استفاده و انتظارات از دوام محصول بستگی دارد.
چرمها عموماً به دو دستهٔ طبیعی و مصنوعی تقسیم میشوند. چرم طبیعی خود شامل انواعی مانند چرم کامل grain یا فول گرین که باکیفیتترین و بادوامترین نوع است و لایه رویی پوست دستنخورده باقی میماند. چرم توپ grain یا تاپ گرین که سطح آن سنباده خورده و با رنگ پوشانده شده و نسبت به فول گرین نرمتر و کمدوامتر است. چرم اصلاح شده یا corrected grain که سطح آن به طور کامل پرداخت شده و بافت مصنوعی به آن داده میشود. در سوی دیگر، چرم مصنوعی یا وگان قرار دارد که از مواد پلیمری ساخته شده و گزینهای مقرونبهصرفه و بدون استفاده از محصولات حیوانی است، اما دوام و حس طبیعی چرم واقعی را ندارد.
برای محصولات با استهلاک بالا مانند کفشهای روزمره، کفش کتانی چرمی یا کیفهای سنگین، چرم فول گرین یا چرم ضخیم و مقاوم مانند چرم بوفالو گزینهای ایدهآل هستند. برای کت و شلوارهای چرمی یا دستکش که انعطاف و نرمی اهمیت دارد، چرم نرم گوساله یا چرم براق مناسبتر است. در دکوراسیون داخلی مانند مبل، چرمی با ضخامت مناسب و با روکش مقاوم در برابر خش انتخاب کنید. برای وسایل کوچک مانند کیف پول یا جاکلیدی، چرم نازک و باکیفیت مانند چرم گیاهی نتیجه بهتری دارد. همیشه کاربرد نهایی محصول را در اولویت قرار دهید.
تشخیص چرم باکیفیت نیاز به دقت دارد. بوی متمایز و طبیعی چرم یکی از نشانههای اصلی است. سطح چرم مرغوب باید یکدست نباشد و طبیعی بودن آن را با دقت در بافت و منافذ طبیعی پوست میتوان تشخیص داد. ضخامت مناسب و یکنواخت نیز از عوامل مهم است. هنگام لمس، چرم خوب باید حس نرمی و انعطاف داشته باشد، نه اینکه پلاستیکی یا سفت به نظر برسد. همچنین به لبههای برشخورده محصول توجه کنید؛ لبههای پرداختشده و تمیز معمولاً نشانهٔ کیفیت بهتر ساخت هستند.
انتخاب چرم مناسب یک سرمایهگذاری بلندمدت است. همواره کاربرد نهایی محصول را ملاک اصلی انتخاب نوع چرم قرار دهید. برای اقلام پرمصرف، به سراغ چرمهای طبیعی و بادوام مانند فول گرین بروید. بودجه خود را پیش از خرید مشخص کنید و به خاطر داشته باشید که چرم مرغوب معمولاً قیمت بالاتری دارد اما در طول زمان مقرونبهصرفهتر خواهد بود. از فروشندگان معتبر خرید کنید و در صورت امکان، از گارانتی محصول اطمینان حاصل نمایید. با مراقبت و نگهداری مناسب، میتوانید عمر محصولات چرمی خود را به میزان قابل توجهی افزایش دهید و برای سالها از آنها لذت ببرید.